Noot bij ECLI:NL:HR:2009:BH1193 - waarschuwing tegen kwakzalverij onrechtmatig?

Auteur(s): Bron:

Samenvatting

Onrechtmatige daad; vrijheid van meningsuiting (waarschuwing tegen kwakzalverij in publicaties van vereniging), botsende grondrechten; rechtmatigheid woordgebruik (“kwakzalver”).

Tekst annotatie

De Hoge Raad vernietigt het arrest van het Hof Amsterdam, gepubliceerd in Mediaforum 2007-9 (nr. 32). Voor de casus en mijn commentaar op de uitspraak van het hof verwijs ik naar mijn noot van destijds.

Ik had gehoopt dat de Hoge Raad zou casseren op de grond dat rechterlijk ingrijpen in een debat over de wenselijkheid van (alternatieve) geneeswijzen niet noodzakelijk is in een democratische samenleving, ook al wordt dat debat niet steeds beleefd gevoerd. Ik was het wel met het hof eens dat de kwalificatie ‘kwakzalver’ naar gewoon spraakgebruik een ‘negatieve gevoelswaarde’ heeft, en dat daaraan niet afdoet dat de Vereniging tegen de Kwakzalverij, bij haar lijst van ‘de 20 grootste kwakzalvers van de 20e eeuw’ een eigen – genuanceerdere en meer neutrale – definitie van die term hanteert.

De Hoge Raad vindt echter dat aan de Vereniging niet kan worden toegerekend dat de media die over de lijst berichtten daarbij géén melding maakten van die eigen definitie van de Vereniging en dat de reputatie van Sickesz daardoor ernstiger is beschadigd dan wanneer het publiek wél kennis had genomen van de toelichting van de vereniging. Daarom is het hof bij het beoordelen van de rechtmatigheid van de door de Vereniging aan Sickesz gegeven kwalificatie ten onrechte uitgegaan van de betekenis in het gewone spraakgebruik. Die rechtmatigheid had volgens de Hoge Raad moeten worden getoetst aan de eigen definitie van de Vereniging van het begrip kwakzalver.

Ik vind dat een rare benadering. Als ik een lijst publiceer van – volstrekt willekeurig gekozen en niet aan de werkelijkheid ontleend voorbeeld – ‘de drie onaangenaamste fascisten in de Raad van Bestuur van ABN AMRO’, kom ik dan volgens de Hoge Raad weg met het verweer dat ik bij die lijst een definitie van ‘fascist’ heb gevoegd, die inhoudt: ‘eenieder die bij de afgelopen verkiezingen PVV heeft gestemd’, en ik kan bewijzen dat de drie op de lijst geplaatsten aan die definitie beantwoorden?

De benadering van de Hoge Raad leidt er bovendien toe dat deze al sinds 2003 slepende procedure nu nog steeds niet voorbij is. De zaak wordt verwezen naar het Hof Den Haag. Dat moet – zo begrijp ik het – gaan beoordelen of de behandelmethoden van Sickesz onder de door de Vereniging gehanteerde definitie van ‘kwakzalverij’ vallen. Was die lijst van ‘20 grootste kwakzalvers van de 20e eeuw’ echt de aandacht van al die rechters waard?

Titel, auteur en bron

Titel

Noot bij ECLI:NL:HR:2009:BH1193 - waarschuwing tegen kwakzalverij onrechtmatig?

Auteur(s)

Dylan Griffiths

Permanente link

Huidige versie

https://www.openrecht.nl?jcdi=JCDI:ALT298:1